กระบวนการเปลี่ยน "เปิง" องค์กร

“ประชาสังคม” เป็นกลไกการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการรวมกลุ่มเพื่อกระทำการในระดับกลุ่มหรือ องค์กร ถือได้ว่าประชาสังคมเป็นทุนทางสังคมด้านสุขภาวะที่สำคัญในการสร้างความชอบธรรมในสังคม “Legitimacy Capital” (Dryzek, 2000; Farazmand, 1999; Hanberger, 1997)
ในทัศนของผู้เขียน....เพื่อชี้ให้เห็นกระบวนการมีส่วนร่วมและการเป็นภาคีเครือข่าย ในขณะที่การขับเคลื่อนทางสังคมและวัฒนธรรมที่นำไปสู่การสร้างสุขภาวะนั้น ผู้เขียนมองว่าต้องอาศัยการมีส่วนร่วม การเป็นภาคีและการใช้ทุนทางสังคม (Social Capital) ผสมผสานกับกระบวนการเรียนรู้ ซึ่งการเรียนรู้นั้นจะเน้นไปที่การลองผิดลองถูกร่วมกัน (Collective Experiment) โดยไม่ใช้การสั่งการ (Prescription) ซึ่งมนุษยชาติทุกยุคทุกสมัยไม่ชอบ และ “ความจริงของสังคม” สังคมมีการแบ่งชนชั้นทางสังคม การที่ Actor แต่ละ Actor จะแสดงออกหรือให้ข้อมูลข่าวสารอะไร แลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างไรนั้น ต้องอยู่ในพื้นที่ทางความคิดที่ Actor แต่ละ Actor คุ้นชิน
ส่วนการที่จะก้าวพ้นกรอบคิดเดิม ๆ ที่มีอยู่นั้น (อีสานเรียกว่า เปิงเดิม เช่น เปิงบ้านเดิม) คงทำได้ยาก เพราะยึดติดอยู่กับ Symbolic ของตัวตน (หัวโขนที่สวมไม่ยอมถอด) ดังนั้นเมื่อสถานภาพของกลุ่มบุคคลยังเป็นอุปสรรคในการสร้างวิสัยทัศน์ที่จะทำงานใหม่ (ใหญ่) ไม่ประสานกันด้วยความเคารพในความเป็นวัฒนธรรมไทยแล้วยังคงต้องสร้างวัฒนธรรมแห่งการเคารพความมีศักดิ์ศรีในความเป็นมนุษย์อย่างเท่าเทียมกันและให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อคาดหวังที่จะสร้าง “เปิง” ใหม่